İngilizce çeviride anlam kayması, bir cümlenin çeviri sırasında asıl anlamından uzaklaşıp bazen zıt anlamlı bir yöne kaymasıdır ve metnin bütünlüğü bozulur.
İngilizce çeviride anlam kayması, bir metni başka bir dile aktarırken kelime, ifade ya da niyetin tam karşılığının yakalanamaması sonucu ortaya çıkan doğal bir durumdur. Bu sorun özellikle günlük konuşmalarda, duygusal ton içeren cümlelerde ve çok anlamlı sözcüklerde daha sık görülür. Birçok kişi çeviri sürecinde “Neden cümle bu şekilde değişti” ya da “Orijinal anlamdan uzaklaşmış mı” gibi sorular sorar çünkü sonuç metni okurken fark edilen küçük oynamalar bile anlatımın hedeflediği duyguyu zayıflatabilir. Anlam kayması bazen hafif olur, bazen de metni bütünüyle farklı bir yöne çeker. Bu yüzden çeviri yaparken hem bağlamı hem de yazarın niyetini doğru okumak çevirinin temel taşıdır.
Çeviride Anlam Kayması Neden Oluşur
Anlam kaymasının en temel nedeni diller arasındaki ifade farklılıklarıdır. Her dil kendi kültürel geçmişi, kavram dünyası ve kalıplaşmış anlatım biçimleriyle var olur; bu yüzden bir kelimenin birebir karşılığı her zaman bulunmaz. Özellikle deyimler, mecazlar, duygusal yoğunluğu yüksek cümleler ve kültüre özgü kullanım biçimleri çeviride sorun çıkarır. Örneğin İngilizcedeki bir ifade Türkçede çok daha duygusal karşılık bulabilir veya tam tersi şekilde fazla sade kalabilir. Bunun yanında çevirmenin sözcüğü bağlam dışında seçmesi, zaman kipini yanlış yorumlaması ya da cümlenin tonunu tam okuyamaması da anlam kaymasına yol açar. Bazen de hedef dilin yapısı nedeniyle çevirmen daha akıcı bir metin elde etmek için küçük değişiklikler yapmak zorunda kalır; bu da niyet aynı kalsa bile kelime düzeyinde kayma oluşturabilir.
Anlam Kaymasını Düzeltme
Çeviride anlam kaymasını en aza indirmenin yolu bağlamı doğru çözmek ve metni tek tek kelimeler üzerinden değil, bütüncül mantığıyla değerlendirmektir. Çevirmen, orijinal metindeki duygu tonunu, yazarın amacını ve cümlenin söyleyiş tarzını okuyabildiğinde hedef dilde çok daha doğal bir aktarım yapabilir. Ayrıca benzer anlam taşıyan ancak tonda fark yaratabilecek sözcükleri dikkatle seçmek gerekir. Bir diğer yöntem ise çeviri sonrası metni tekrar okuyup “Bu cümleyi duyunca okuyucuda hangi etki oluşuyor” sorusuna yanıt aramaktır. Gerekirse eş anlamlı veya yakın anlamlı kelimelerle düzenleme yapmak, zıt anlamlısı bir yönelime kaymış cümleleri yeniden dengelemek mümkündür. İngilizce çeviride anlam kayması tamamen ortadan kaldırılamaz ama dikkatli bir yaklaşım, güçlü bir bağlam okuması ve dil duyarlılığıyla oldukça azaltılabilir. Bu çaba hem metnin ruhunu korur hem de okurun daha güvenilir bir içerikle karşılaşmasını sağlar. -
Yazım Tarihi:
Niye kelimesinin İngilizcesi nedir? Türkçedeki niye kelimesi Why, Why not, for what reason gibi İngilizce karşılıkları ve kullanım farklarını araştırdık
