Neden Zıt Anlamlısı

Neden sözcüğü Türkçede iki temel kullanıma sahiptir, soru zarfı olarak niçin anlamına gelir ve isim olarak sebep demektir. TDK kayıtlarında bu çift yönlü anlam açıkça görünür. Zıt anlam kavramı ise karşıtlık ilişkisine dayanır, yani bir sözcüğün ifade ettiği düşüncenin yönünü tersine çeviren başka bir sözcük aranır. Bu çerçevede neden için doğrudan tek bir zıt eşleşme yoktur; bağlama göre değişen karşıtlar öne çıkar. Soru değerindeki nedene karşıt olarak sonuç kavramı, isim anlamındaki nedene karşıt olarak da nedensizlik veya sebepsizlik öne çıkar. Böylece dil bilgisinde anlamsal eksen netleşir.

Neden kelimesinin bağlama göre karşıtları

Soru işlevindeki neden bir olgunun arkasındaki sebebi sorgular, bu yüzden karşıt uçta sonuç yer alır. Örnek cümle, Neden yağmur yağdı ifadesine karşıt yönlü bir anlatım Sonuç olarak yollar ıslandı biçimindedir, burada neden sorgusu yerini sonuç bildiren yargıya bırakır. İsim olarak neden yani sebep kavramı ise sebepsizlik, nedensizlik, günlük dilde sebepsiz ve nedensiz sözcükleriyle karşıtlanır. Bu kullanım, Bir neden olmadan gitmedi cümlesinde anlam kazanır; karşıtı, Sebepsizce gitti biçiminde kurulabilir. Dilsel açıdan bakıldığında neden ile sonuç bir neden sonuç ilişkisinin iki kutbudur; biri süreci başlatan etmeni, diğeri ortaya çıkan durumu temsil eder. Bu yüzden aralarındaki karşıtlık, mutlak zıtlık değil, tamamlayıcı karşıtlıktır.

TDKya Göre Neden Kelimesinin Zıt Anlamlısı neden kelimesinin zıt anlamlısı tek bir kelimeyle sabitlenemez; bağlam belirleyicidir. Soru değeri öndeyse en uygun karşıt sonuç, isim değeri öndeyse sebepsizlik ve nedensizliktir. “Neden” bir olayın veya durumun sebebini anlatan kelimedir. Bu yüzden anlam olarak karşısında sonucu bildiren kelime yer alır. Kısacası, “neden” kelimesinin zıt anlamlısı “sonuç”tur. - Yazım Tarihi: 2025-11-01 03:10:49