Tarım Neden Bitti?

Tarım, bir ülkenin hem gıda güvenliğini sağlaması hem de kırsal istihdamı sürdürmesi açısından hayati derecede önemlidir ve modern tekniklerle aktif olarak yapılır; ancak, son yıllarda tarımsal üretimin giderek azalması, çiftçilik faaliyetlerinin ekonomik olarak sürdürülemez hale gelmesi ve genç neslin topraktan uzaklaşması nedeniyle "Tarım neden bitti?" sorusu endişe verici bir gerçekliği ifade etmektedir. Bu çöküşün nedenleri, küresel iklim değişikliği etkileri ve su kıtlığı gibi çevresel baskılar ile tarım politikalarındaki yanlışlar, yüksek üretim maliyetleri ve çarpık kentleşme gibi yönetimsel ve ekonomik faktörlerin karmaşık bir bileşiminden kaynaklanmaktadır. Türkiye gibi zengin biyoçeşitliliğe sahip bir coğrafyada tarımın bitme noktasına gelmesini analiz etmek, sadece bir sektörün geleceğini değil, aynı zamanda milli bağımsızlığı ve halk sağlığını da ilgilendiren köklü çözümler üretmek için bir zorunluluktur.

Ekonomik ve Sosyal Kaynaklı Tarım Çöküşü Sebepleri

Tarımın bitmesinin en önemli nedenleri, çiftçinin ürününü doğru fiyata satamaması, maliyetlerin artması ve genç iş gücünün toprağa küsmesidir.

1- Yüksek Üretim Maliyetleri ve Düşük Kar Marjları

Tarımın bitmesinin bir numaralı sebebi, çiftçinin girdi maliyetlerinin (gübre, mazot, tohum, ilaç, elektrik) sürekli ve kontrolsüz bir şekilde artmasıdır. Tarımsal ürünlerin fiyatları, artan maliyetler karşısında yeterince yükseltilemediği için, çiftçinin kar marjı sıfıra yaklaşmakta veya eksiye düşmektedir. Bu durum, çiftçiyi borç batağına sürükleyerek üretimden vazgeçmeye mecbur bırakır.

2- Çiftçi Nüfusunun Yaşlanması ve Kırsal Göç

Genç nesillerin tarımı bir gelecek mesleği olarak görmemesi ve kırsaldan şehirlere hızlanan göç, tarımsal iş gücünü ciddi biçimde azaltmıştır. Ortalama çiftçi yaşı giderek yükselmektedir. Geleneksel tarım yöntemlerinin bilgi ve tecrübesini aktaracak genç nesil bulunmadığından, tarım alanları ya atıl kalmakta ya da yetersiz bilgiyle verimsiz hale gelmektedir.

3- Tarım Politikalarındaki Yanlış Teşvikler ve İthalat Baskısı

Yetersiz ve yanlış hedeflenen tarımsal teşvikler, çiftçiyi gerçekten ihtiyacı olan ürünü yetiştirmeye yönlendirmek yerine, piyasa ihtiyacı olmayan ürünlerin fazlalığına yol açar. Ayrıca, iç piyasada fiyatları düşürmek amacıyla yapılan kontrolsüz ve yüksek miktardaki tarımsal ithalat, yerli üreticiyi rekabet edemez hale getirerek üretimi durdurmasına neden olur.

Çevresel ve Yapısal Kaynaklı Sorunlar

Ekonomik sorunların yanı sıra, doğal kaynakların kötü yönetimi ve arazi sorunları da tarımın bitmesinde büyük rol oynamaktadır.

1- İklim Değişikliği, Kuraklık ve Su Kıtlığı

Küresel ısınmanın getirdiği düzensiz yağış rejimleri, uzun süreli kuraklıklar ve ani sel baskınları, tarımsal üretimi öngörülemez hale getirmiştir. Su kaynaklarının azalmasıyla birlikte, birçok tarım arazisi sulanamaz duruma gelmiş, bu da özellikle suya bağımlı ürünlerin yetiştirilmesini imkansız kılmıştır. Sürdürülemez sulama yöntemleri de bu krizi derinleştirmiştir.

2- Tarım Arazilerinin Amaç Dışı Kullanımı ve Miras Hukuku Sorunları

Verimli tarım arazilerinin çarpık kentleşme, sanayi tesisleri ve konut projeleri için imara açılması, kalıcı olarak tarımdan kopmasına neden olmuştur. Buna ek olarak, miras hukuku nedeniyle tarım arazilerinin küçük ve ekonomik olmayan parçalara bölünmesi, modern ve verimli tarım yapılmasını teknik olarak imkansız hale getirmiştir.

Tarımın bitmesi, tek bir faktörden değil, küresel iklim baskısı, yapısal ekonomik sorunlar ve yönetimsel yanlışların bir araya gelmesiyle ortaya çıkan çok katmanlı bir krizdir. Tarımın hayati önemi göz önüne alındığında, bu çöküşü durdurmak için çiftçiyi koruyan, maliyetleri sübvanse eden, gençleri toprağa çeken ve su kaynaklarını akıllıca yöneten ulusal bir strateji şarttır.

Kişisel olarak benim söyleyeceğim bir durum var. 20 yıl ve öncesinde hatırladığım kadarı ile özellikle köylerde mahallelerde ve ilçelerde boş kalan araziler sebze bile olsa ekilir değerlendirilirdi. Her eve bir maaş yada ek gelir girince bir çok tarımcı kendi arazisini bile ekmemeye başladı. Yukarıdaki tüm nedenlerin geçerli olduğunu biliyor olsamda, bu yazdığım sebebi bizzat gözlerimle gördüm ve şahit oldum.